Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, khu vực Bắc Bộ những ngày gần đây phổ biến trạng thái ngày nắng, đêm và sáng sớm có sương nhẹ, nhiệt độ cao nhất dao động 28 - 31°C, có nơi trên 31°C. Độ ẩm không khí chênh lệch rõ giữa sáng sớm và trưa chiều, tạo nên nền thời tiết hanh khô cục bộ vào thời điểm nắng mạnh.
Tại khu vực đồng bằng sông Hồng, gồm các địa phương như Thái Bình, Nam Định và Hưng Yên, phần lớn diện tích lúa vụ Xuân đang bước vào giai đoạn đứng cái, một số trà sớm chuẩn bị làm đòng. Đây là thời điểm quyết định số hạt trên bông và tiềm năng năng suất cuối vụ.
Trong điều kiện nền nhiệt ban ngày 29 - 31°C, nếu ruộng đủ nước và bón phân cân đối, ánh sáng dồi dào giúp cây quang hợp mạnh, thân cứng, lá đứng, tạo tiền đề thuận lợi cho quá trình phân hóa đòng. Thời tiết khô ráo cũng giúp giảm áp lực bệnh bạc lá và một số bệnh vi khuẩn vốn phát sinh mạnh khi mưa kéo dài.
Tuy nhiên, sự chênh lệch nhiệt độ ngày - đêm và nền hanh khô vào buổi trưa có thể tạo áp lực sinh lý lên cây lúa nếu mực nước không được duy trì ổn định. Ở những chân ruộng cao cưỡng, cuối nguồn nước hoặc điều tiết kém, mặt ruộng có thể khô nhanh vào giữa ngày. Khi đó, quá trình vận chuyển dinh dưỡng trong thân cây bị ảnh hưởng, lá có thể xoắn nhẹ hoặc giảm độ bóng.
Bên cạnh đó, điều kiện ấm lên sau giai đoạn lạnh đầu vụ cũng là yếu tố thuận lợi cho rầy lưng trắng và sâu cuốn lá nhỏ phát sinh. Nếu ruộng bón thừa đạm, tán lá rậm rạp, sâu bệnh có thể gia tăng nhanh trong điều kiện nắng xen kẽ ẩm độ cao buổi sáng.
Dự báo ngắn hạn cho thấy Bắc Bộ có khả năng xuất hiện mưa rào cục bộ vào một vài ngày tới, nhưng chưa có tín hiệu mưa diện rộng kéo dài. Nếu mưa ở mức vừa phải, đây có thể là nguồn bổ sung ẩm tích cực cho ruộng lúa đang làm đòng. Ngược lại, mưa kèm gió mạnh khi lúa chuẩn bị trỗ có thể làm tăng nguy cơ đổ ngã ở những ruộng bón phân mất cân đối.
Trong bối cảnh thời tiết hiện nay, việc giữ mực nước nông ổn định 3 - 5 cm trong giai đoạn đứng cái - làm đòng, kết hợp theo dõi sát sâu cuốn lá và rầy lưng trắng, có ý nghĩa quyết định. Nền nhiệt ấm và ánh sáng tốt có thể trở thành lợi thế nếu được quản lý nước và dinh dưỡng hợp lý, nhưng cũng có thể tạo áp lực lên năng suất nếu ruộng thiếu nước hoặc sâu bệnh không được kiểm soát kịp thời.