Cuối tháng 3, tại khu vực miền núi phía Bắc đã xuất hiện mưa đá cục bộ tại một số địa phương như Sơn La và Phú Thọ, gây thiệt hại đáng kể cho sản xuất nông nghiệp. Hiện tượng xảy ra trong thời gian ngắn nhưng cường độ mạnh, đúng vào thời điểm nhiều loại cây trồng đang ở giai đoạn sinh trưởng nhạy cảm, làm gia tăng rủi ro cho nông dân.
Mưa đá xảy ra trong thời điểm cây trồng mẫn cảm
Theo ghi nhận từ địa phương và nhận định của cơ quan khí tượng, mưa đá xuất hiện vào chiều tối sau thời gian nền nhiệt tăng nhanh, kết hợp với không khí lạnh gây bất ổn khí quyển.
Tại Sơn La, nhiều diện tích mận, táo đang trong giai đoạn phát triển quả bị dập nát và rụng hàng loạt. Tại Phú Thọ, một số diện tích cây màu và cây ăn quả cũng bị ảnh hưởng do mưa đá kèm giông lốc.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các hiện tượng thời tiết cực đoan trong giai đoạn giao mùa có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Thiệt hại không chỉ trong vụ hiện tại mà còn kéo dài
Đối với cây ăn quả, việc gãy cành và rụng quả không chỉ làm giảm sản lượng vụ này mà còn ảnh hưởng đến khả năng ra hoa và kết quả ở vụ sau. Những cây bị tổn thương nặng có thể mất nhiều thời gian để phục hồi.
Đối với lúa và hoa màu, mưa đá gây rách lá, dập thân, làm giảm khả năng quang hợp. Nếu không được xử lý kịp thời, cây dễ bị nhiễm sâu bệnh thứ cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
Theo các viện nghiên cứu nông nghiệp, thiệt hại do mưa đá có thể làm giảm từ 10 đến 30 phần trăm năng suất tùy theo mức độ ảnh hưởng và biện pháp xử lý sau đó.
Hướng dẫn xử lý nhanh theo từng nhóm cây trồng
Để giảm thiểu thiệt hại, nông dân cần thực hiện các biện pháp xử lý ngay sau khi mưa đá kết thúc.
Đối với cây ăn quả như mận, táo: Cần cắt tỉa ngay các cành bị gãy, thu gom quả rụng và vệ sinh vườn để hạn chế nấm bệnh phát sinh. Có thể sử dụng các chế phẩm đồng hoặc thuốc bảo vệ thực vật phù hợp để xử lý vết thương trên cây.
Đối với lúa: Giữ mực nước ổn định trong ruộng, không bón thêm đạm ngay sau khi bị hại. Theo dõi nếu lá bị dập nhiều cần bổ sung phân bón lá để phục hồi sinh trưởng.
Đối với cây rau màu: Tiến hành dựng lại cây bị đổ, loại bỏ cây hư hại nặng và có thể gieo trồng bổ sung nếu cần thiết để đảm bảo mật độ.
Cảnh báo nguy cơ tiếp tục xảy ra trong thời gian tới
Theo nhận định của cơ quan khí tượng, trong giai đoạn giao mùa, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa rào và giông kèm các hiện tượng cực đoan như mưa đá và gió giật mạnh.
Các địa phương như Sơn La, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai cần tăng cường theo dõi dự báo thời tiết để chủ động phòng tránh.
Chủ động thích ứng là giải pháp lâu dài cho sản xuất
Trước xu hướng thời tiết cực đoan gia tăng, việc thay đổi phương thức sản xuất theo hướng thích ứng là yêu cầu cấp thiết. Nông dân cần chú trọng theo dõi thời tiết, điều chỉnh thời vụ và áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp để giảm thiểu rủi ro.
Theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tăng cường năng lực dự báo và ứng dụng khoa học kỹ thuật sẽ là giải pháp quan trọng giúp ổn định sản xuất nông nghiệp trong bối cảnh biến đổi khí hậu.