Trong bối cảnh chăn nuôi nông hộ đang tái cơ cấu theo hướng hiệu quả và bền vững, nhiều gia đình đứng trước lựa chọn: nên nuôi trâu hay nuôi bò? Nếu như trước đây trâu gắn liền với sức kéo và canh tác lúa nước, thì hiện nay bò lại được đánh giá cao nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh và thị trường tiêu thụ rộng. Tuy nhiên, mỗi vật nuôi đều có lợi thế riêng tùy điều kiện địa phương.
Trong chăn nuôi trâu hiện nay, nhiều hộ gia đình đang chuyển dần sang hướng nuôi sinh sản thay vì chỉ nuôi lấy sức kéo hoặc vỗ béo. Tuy nhiên, không ít người gặp tình trạng trâu cái chậm động dục, phối giống nhiều lần không đậu thai hoặc nghé sinh ra nhỏ, sức đề kháng yếu. Theo các chuyên gia chăn nuôi, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc quản lý dinh dưỡng và chu kỳ sinh sản chưa đúng kỹ thuật.
Chuồng trại là yếu tố nền tảng nhưng thường bị xem nhẹ trong chăn nuôi trâu. Nhiều hộ vẫn nuôi theo kiểu tận dụng, nền thấp, ẩm ướt hoặc thiếu thông thoáng, khiến trâu dễ mắc bệnh về hô hấp, móng và tiêu hóa. Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, thiết kế chuồng đúng kỹ thuật không chỉ giúp đàn trâu khỏe mạnh mà còn cải thiện rõ rệt tốc độ tăng trọng và khả năng sinh sản.
Giai đoạn 30 ngày đầu sau sinh quyết định trực tiếp đến khả năng tăng trưởng và sức đề kháng của nghé con sau này. Nếu chăm sóc không đúng kỹ thuật, nghé rất dễ bị tiêu chảy, viêm phổi hoặc suy dinh dưỡng, làm tăng tỷ lệ hao hụt trong đàn. Ngược lại, khi được nuôi dưỡng bài bản ngay từ đầu, nghé sẽ phát triển nhanh, ít bệnh và trở thành nguồn giống hoặc trâu thịt chất lượng.
Trong chăn nuôi trâu, nhiều hộ chỉ chú trọng thức ăn mà xem nhẹ công tác phòng bệnh. Thực tế cho thấy, chỉ một đợt dịch nhỏ cũng có thể khiến cả đàn suy yếu, giảm tăng trọng, thậm chí thiệt hại lớn về kinh tế. Vì vậy, xây dựng lịch tiêm phòng và quy trình phòng bệnh chủ động là yếu tố bắt buộc nếu muốn nuôi trâu bền vững, lâu dài.