Gần đây, nguy cơ lây nhiễm virus Nipah tiếp tục được các cơ quan y tế quốc tế và trong nước cảnh báo, đặc biệt liên quan đến loài dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên mang mầm bệnh nguy hiểm này. Một số loại trái cây phổ biến tại Việt Nam nếu bị dơi, chim cắn phá cũng có thể trở thành nguồn lây nhiễm gián tiếp nếu người dân sử dụng không đúng cách.
Virus Nipah lây truyền như thế nào?
Theo Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể lây từ động vật sang người và từ người sang người.Nguồn mang virus chủ yếu là dơi ăn quả thuộc họ Pteropodidae. Virus có thể lây sang người thông qua:
- Tiếp xúc trực tiếp với dơi hoặc dịch tiết của dơi
- Ăn trái cây bị dơi, chim cắn dở, nhiễm nước bọt hoặc chất thải của động vật mang virus
- Tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh mà không có biện pháp bảo hộ
Loại trái cây dễ tiềm ẩn nguy cơ
Các chuyên gia y tế cho biết, dơi ăn quả thường tìm đến những loại quả chín, nhiều nước và có mùi thơm. Ở Việt Nam, một số loại trái cây phổ biến có nguy cơ bị dơi, chim cắn phá như:
- Xoài, nhãn, vải, chuối
- Ổi, sapoche, đu đủ
Nếu những loại trái cây này bị cắn dở, trầy xước hoặc rơi xuống đất, nguy cơ nhiễm mầm bệnh sẽ tăng lên, nhất là khi người dân ăn trực tiếp hoặc không rửa, gọt kỹ.
Triệu chứng và mức độ nguy hiểm
Theo Bộ Y tế, virus Nipah có thời gian ủ bệnh từ 4 đến 14 ngày, với các triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn như:
- Sốt, đau đầu, đau cơ
- Buồn nôn, nôn ói
Ở giai đoạn nặng, bệnh có thể gây viêm não cấp, rối loạn ý thức, suy hô hấp và có tỷ lệ tử vong cao. Hiện nay chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh Nipah.
Khuyến cáo phòng bệnh cho người dân
Để chủ động phòng ngừa nguy cơ lây nhiễm virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo:
- Không ăn trái cây bị dơi, chim cắn dở, không sử dụng quả rơi dưới đất không rõ tình trạng vệ sinh
- Rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, ưu tiên ăn chín, uống sôi
- Tránh tiếp xúc trực tiếp với dơi và động vật hoang dã
- Khi đi, về từ khu vực đang có dịch bệnh Nipah, cần tự theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày
- Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt, đau đầu, buồn nôn, rối loạn ý thức, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ tiền sử tiếp xúc
Theo thông tin từ Bộ Y tế, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah, tuy nhiên ngành y tế vẫn đang tăng cường giám sát, sàng lọc tại cửa khẩu và cơ sở y tế, sẵn sàng ứng phó nếu có tình huống xâm nhập dịch bệnh.